ئاماژه:

ئيبراھيم گووچلوو سياسه تڤان و نووسه ر و مافزاني دياري کوردي ئامه ده. يه کێکه له دامه زرێنه راني بزووتنه وه ي نه ته وه يي کوردي تورکيا. له راگه ياندنه کاني تورکي و کورديدا به بۆنه ي روخنه ي ئاشکرا و به رده ست خستني به ڵگه له دژي په که که ناسراوه. به ڵگه کاني له باره ي په که که وه بايه خێکي تايبه تيان ھه يه بۆێه زۆربه ي رێکخراوه سڤيله کان و مافي مروڤي تورکيا و ئه ورووپا گرنگيه کي تايبه تيان به به ڵگه کاني داوه. گووچلوو له چاوپێکه وتنێکي تايبه ت له گه ڵ کوردھه واڵ وڵامي پرسياره کاني دايه وه:

کوردھه واڵ: ئه وکاته ت باش به ڕێز گووچلوو. له ھه ڵبژاردنه کاني ئه م دوايه يه د ھه دپه له زۆربه ي شاره کوردنشينه کاندا کانديدي تورکي ده سنيشان کرد. له مانيفستي ھه ڵبژاردني ھه ده په دا بابه تي داواکاري کورداني تورکاي گرنگي پێنه دراوه . بۆيه زۆرکه س ره خنه يان له ھه ده په ھه يه بۆچووني ئێوه له مباره يه وه چييه؟

گووچلوو: بۆ خۆي ئه وه ي که روون و ئاشکرايه ئه وه يه که ھه ده په دواکه وتووي په که که واته پارتێکي سه ربه خۆ و رێکخراوێک به نێوي ھه ده په بووني نييه. ھه ده په خۆي له کرده وه دا پيشاني دا که ھه ر ئه و په که که يه ته. ھه ده په به راشکاوانه ده ڵێت پارتێکي کوردي نييه . له لايه کي ديکه شه وه په که که ش دژي چاره سه ي پرسي کورده. ھه ڵبه ت تائێستا خه ڵکيش که م يا زۆر له م بابه ته گه يشتوون. ئێستا ئه گه ر باش چاو لێبکه ين کانديده کاني ھه ڵبژاردنيش تورکن. ته نانه ت له وان يا ئامه د که سانێکي کردووه به کاندين که بڕوابکه ن که س نايانناسێت.

بۆيه پێويسته بگوترێت ھه ده په به رنامه يه کي بۆ کوردان نييه. ئارمانجيان به رژه وه ندي کوردان نييه به ڵکوو ھه وڵ ده ده ن به ھاوپه يماني له گه ڵ موراڵ ئاکشه نه ر و که ماليسته کاني ديکه به س ئه ردۆگان له سه ر ئيش لابه رێن. ئێستاش ده ڵێن له رۆژھه ڵاتي ناوين له دژمان ھاوپه يمانيه ک پێک ھاتووه. ھه رێمي کوردستان و تورکيا و رووسيا و سورياش وه ک ئه ندامي ئه م ھاوپه يمانيه ناودێر ده که ن. واته له به رانبه ر ھاوپه يماني ئه مريکايه و ده زانين که ئێستا خودي ئه مريکا له دژي ئه ردۆگان ھه ڵوێست ده نوێنێت. يه کێتي گه ل پێکھاتوو له پارتي کۆماريخواز و موراڵ ئاکشه نه ر و پارتي سه عاده ت که ئه رووپا و ئه مريکا پشتيواني لێده کات. ھه ده په ش ھاوپه يماني ئه مانه يه و ده ڵێت ئه گه ر ئه ردۆگان لابدرێت رێگامان بۆ ده کرێته وه و پێم وابێت ئارمانجيان ئه مه يه تا له ناوچه کوردنشينه کان ده سه ڵاتيان زۆرترپه ره پێبده ن. له لايه کي ديکه وه چه ند پارتێکي کوردي يه کێيه تيه کيان پێکھێناوه. به چاوخشکاندنێک به م کۆمه ڵه بابه ته تێده گه ين که کورده کان ده بێت بۆ خۆيان ئيش بکه ن و وه ک لايه نێکي کورديش ده ڵێم ئێمه پێويسته له گه ڵ تورکه کان بکه وينه گفتگۆ و په يوه ندي دانێين. ده زاني ھه ده په و په که ه ک دژي رێفراندۆمي ھه رێميش بوون. له پرسي که رکووکيش دژي ھه رێم ھه ڵسووکه وت ده که ن. به چاوخشکاندنێک بۆ سه ر ئه م ھۆکارانه ده توانرێت بگوترێت ھه ده په ھيچ کات چاکه و باشه ي کورداني نه ويستووه.

کوردھه واڵ: ئێوه ئاماژه تان به خاڵێکي گرنگ دا ئه وه ش ئه وه يه که  ھه ده په  و په که که يه کێکن که وايه له گۆڕه پاني کورديدا چ ده که ن. ھه ندێک ده ڵێن له رێگاي ميتي تورکياوه دامه زراوه ئه مه  بابه ته تا چه نده راسته؟

گووچلوو: چاو لێکه ن ھه ده په پارتێکي زۆر نوێيه. به شير ئاتالاي زۆر راشکاوانه رايگه ياند ھه ده په له لايه ن عه بدۆڵا ئۆجالانه وه و رێکخراوي ميته وه دامه زراوه. واته وه زيرێکي تورکيا ئه م بابه ته راشکاوانه ده ڵێت و ھه ده په ش ھيچ کات ھه ڵوێستي نه بوو له مباره يه وه. واته به درۆي نه خستووته وه. دواتريش ئۆپراسيۆن له دژي که جه که (باڵي شاري په که که ) ئه نجام درا و ده رکه وت له نێو که جه که دا 1500 سيخوري ده وڵه تي تێدايه. ئه مه راستي قسه کاني ئاتالاي ده سه لمێنێت.

ناوه ڕۆکي پرسه که ئه مه يه که ھه ده په ھه ر ئه و په که که يه ته و په که که ش پرۆژه يه که که له ھه فتاکاندا ھاته گوڕێ. ده انين که بزووتنه وه ي کوردي له بواري رێکخراوه يي و سياسيه وه له ھه فتاکان له تورکيا زۆر پێشکه وتوو بوو. ده وڵه ت نه يده تواني به کوشتن و ئه شکه نجه و دادگايي کردن پێش له بزووتنه وه ي کوردي بگرێت. ئێمه ده زانين له سه ره تاي دامه زراني کۆماري تورکياوه شۆڕشي کوردان ده ستي پێکرد و تا ساڵي 1938 کۆتايي پێھات. سه ره ڕاي ئه وه ي که سه رۆکي کوردانيان کوشت به ڵام بزووتنه وه ي کوردي دوباره پێشکه وت. تورکياش ئستراتژي خۆي گۆڕي. تورکيا زاني به ھێرشکردن له ده ره وه کورد له ناو ناچێت بۆيه پرۆسه ي په که که ي ھێنا گۆڕێ. کاتێک که په که که دامه زرا مانيفێستي ھه بوو. من پياوي بوختان نيم قسه کاني خۆيان ده ڵێمه وه. ئه وان ده ڵێن ھه موو سه رکرده کاني کوردي دواي ده يه ي په نجا که سانێکي پياوماقۆڵ و کاريزماتيک بوون. ئه گه ريش چه پگه را بوون به ڵام له نێو جه ماوه ربوون له گه ڵ خه ڵک ھه ڵسووکه وتيان ھه بووه. په که که بۆ خۆي راشکاوانه ھه موو ئه م رێکخراوانه وه ک دوژمن ناودێر ده کات. وتيان ئه گه ر ئه مانه له نێو نه برێن بزووتنه وه ي کوردي پێشناکه وێت و ئه مه بۆ خۆي سياسه تي ده وڵه ته . ئه مه پرۆسه ي ده وڵه تي که ماليستي تورکيايه به تايبه ت که جه خت له سه ر که ماليستيش ده که نه وه. ئه وڕۆکه ش ده بينين ھه ده په له گه ڵ که ماليسته کان دۆسته. ھه ده په و په که که له ھه موو ناوچه ھه ستياره کان پێکه وه ده جووڵێنه وه له م کوده تايه ي دوايشدا هھ ر وا بوو. واته له فه تحۆڵاگوله ن پشتيوانيان کرد و ده بێ بزانرێت ئه مه پرۆسه يه کي زۆر رژده. ئه م پرۆسه يه درێژخايه نه و بۆ له ناوبردني بزووتنه وه ي کوردي گه يشتووته سورياش. له ھه رێمي کوردستانيش چه ندين جارراشکاوانه له دژي بارزاني و تاڵباني ھه ڵوێستيان نواندووه. بێجگه ئه مه تورکيا ده يه وێت کوردان بتوێنێته وه. بۆيه په که که له خزمه ت ده وڵه تدايه. ئه وڕۆکه له ئامه د که گه وره ترين شاري کوردنشينه له تورکيا له کۆڵان و شه قامه کان %10 يشيان کوردي قسه ناکه ن.

کوردھه واڵ: ھه روه ک چۆن ئاماژه تان پێدا له ئامه د و شوێنه کاني ديکه ناوچه کوردنيشينه کاني تورکيا رۆژله دواي رۆژ زماني کوردي لاوازتر ده بێت ئه مه له کاتێکدايه که په که که باسي مافي کوردان ده کات ده زانين که زمان به شێکه له مه به ڵام بۆ سه رکرده کاني په که که وه ک مسته فا قه ره سوو و ده وران کاڵکان و ئۆجالان و ده ميرتاشيش ته نانه ت له قه نديل و مه خموور و ئه ورووپاش به تورکي ئيش ده که ن؟ ئايا ئه مه که موکۆڕ نييه ؟

گووچلوو: راستي ئه مه يه که په که که له لايه ن که ساني ناکورده دامه زرا. له باره ي کوردبووني ئۆجالانيش ھێشتا دوودڵي ھه يه. له ناوچه ي خه لفه تي له ماڵباتێکي ھه ژار له دايک بوو. خه ڵکي کورد له شێخ و خواپه ره سته وه بگره تا ئاغا و گه نجيان کوشت. به چاوي دوژمن چاويان له مانه ده کرد. سيسته مي ده سه ڵاتي تورکه کان به دواي که سێک ده گه ڕا که ئه و تايبه تمه نديانه ي تورکياي ھه بن که له که سايه تي ئۆجالاندا بينيانه وه. ئۆجالان کۆرديه کي وا نازانێت. ته نانه ت مه به ستي سه رکرده کاني په که که له ده وڵه تي کوردي سه ربه خۆ نه بوو به ڵکوو ده يانويست ده سه ڵاتێک بۆ خۆيان پێک بێنن. واته بۆ خۆيان حه ره مسه رايان کرده وه که ئۆجالان و په که که ش ببێته ده سه ڵاتداري. واته ديکتاتۆري بێت. بۆيه که سي ديکه يان پێ قبوڵ ناکرێت. دوژمني کوردن و ھه رکه سێتک که کوردي قسه بکات له خۆيان دووري ده که نه وه. که سانێک که گۆڤاري کوردي بڵاوده که نه وه وه ک رزگاري و ئۆزگورلووک يۆڵوو و کاوه  و… راشکاوانه دژايه تيان ده که ن و ده ڵێن زمان کوردي گرنگ نييه . سه رکرده کاني په که که پێيان وايه که ده توانيي ده سه ڵاتي په که که به به کارھێناني زماني تورکيا به ره و پێشه وه به رێن. ئۆجالان له وتووێژه کانيدا له مباره وه يه به ڕاشکاوانه ده دوێت و چونکه ئۆجالان بۆ خۆي پرۆسه يه کي نييه بۆيه رۆشتووته ھه رکوێ که ره ستي ده ستي ئه م و ئه و بووه. چه ند رۆژ پێش پرسيارتان کردبوو که ھه ڵبه ت نه متواني وڵام بده مه وه . پرسيبووتان عه ره بستان پشتيواني په که که ده کات ھۆکاري ئه مه چييه؟ بۆ په که که کورد گرنگ نييه. ھه رشتێک که له دژي کوردان بێت بۆ ئه و ره وايه. ھه رکه سێک له خزمه ت ديکتاتۆريه که ياندا بێت ئه وه قبوڵي ده که ن.

له کوردستاني سوريا ده زانين که  پێشتر ده وڵه تي به شارئه سه د بۆ خۆي چه کي دا پێيان و ئێستا که له ده ميشق دوورکه وتووته وه باوه شي بۆ ئه مريکا کردووته وه. دواي رووداوه کاني ئه م دوايه ي عه فرينو مه نبج له دژي ئه مريکاش قسه ده که ن. ئه م په يوه نديه نێوده وڵه تيانه به رژه وه ندي کورد دابين ناکات. په که که پرۆسه يه يه. ئه م گرووپه له تورکيا جۆرێک ده جووڵێته وه له کوردستاني سوريا به جۆرێکي ديکه. له سوريا سه ره تا پرۆسه ي ده وڵه تي ناوه ندي بوو و ئێستا پرۆسه ي ئه مريکايه. ئێستاش عه ره بستان و ئه مريکا و به حره ين و ده وڵه تاني که ناري که نداو ده يانه وێت ھاوپه يماني له گه ڵ دابمه زرێنن. به خه ياڵي خۆيان له دژي تورکيا و ئێران و رووسيا و سوريان و ئه مريکاش له دژي ئه م وڵاتانه يه و ده يه وێت پشتيواني ئه م ھاوپه يمانيشه بکات. پرسه که ئه مه يه که په که که ھيچ شتێکي کوردي بۆي گرنگ نييه . زۆرزۆر ببورن ئه مه ده ڵێم به ڵام بوونه ته سه گي پاسه واني ئه مريکا.

ھه بووني په يوه ندي له گه ڵ وڵاتان به ئارمانجي به رژه وه ندي خه ڵک باشه به ڵام په که که وا نييه . په که که نيه تێکي خراپ ھيچي پێ نييه. نموونه ي دياري شه ڕي خه نده قه کانه. په که که پرۆسه يه کي گه وره يه و ھه ده په ش گرێدراويه. ھه ده په خۆي ھيچ نييه. سه لاحه دين ده ميرتاش سه رۆکي ھاوبه شي و ئه م سه ردێر بۆشه ھه رھه مووي بێ بنه ما و بێ بناخه ن. په که که جووڵه که ره ي سه ره کيه. په که که ئه وڕۆکه له ده ستي ئستالينيسته کان و که ماليسته کان بۆته دوژمني کوردان. بۆيه ھه ده په ناڵێت پارتێکي کورديه ئه گه رله کاتي خۆيدا ده يگووت پارتێکي کورديه له خولي گفتگۆکاني ئاشتي ده بوا له پێناوبه رژه وه ندي کورداندا جووڵابايه وه و نه ده بوو کێشه بۆ کورد بنێته وه. ده يتواني له سه ردۆخي کوردان قسه بکات به ڵام ئه مه ي نه کرد. راستي ئه وه يه که ئه ردۆگان له م پێناوه دا رێگاي زۆري کرده وه به ڵام په که که  و ھه ده په ويستيان به جێگاي ئه م ده رفه ته بۆ خۆيان که ڵک وه ربگرن په که که ده توانێت له ھه مان کاتدا که دۆسته دوژمنيش بێت.

کوردھه واڵ: ئێوه ده ڵێن عه بدۆڵا ئۆجالان ديکتاتوره و پێشتر له نووسينه کانيشتاندا بينيم وتبووتان ئه و دژبه راني له ناوخۆ و ده ره وه ده کوشت. ئايا شتيێک له مباره يه وه ده ڵێن؟

گووچلوو: عه بدوڵائۆجالان ده ڵێت ديکتاتۆري پێويسته. خه ڵکي ئێمه خه ڵکێکي تێگه يشتوون و به رده وم ده ڵێم. ئێمه خه ڵکێکي راستبين له په يوه نديه کانمانداين له گه ڵ که ساني ديکه. بۆ وێنه مه‌سعوود بارزاني که سێکي ماقۆڵه و نايه وێت له گه ڵ که س بکه وێته پێکدادانه وه. به ڵام ئۆجالان کۆڵه که ي ئيشه کاني له سه ر ديکتاتۆريه و ئه گه رواي نه ده کرد ئيشي پێنه ده کرا. چونکه کورد تێگه يشتووه وبۆيه قسه کاني په که که له سه ربنه ماي دوژمني بووني ھه موو رێکخراوکورديه کاني پێ قبوڵ نييه  به ڵام له ترسي ديکتاتۆري په که که ناتوانن ھيچ بکه ن.

من و که مال بورکاي و که ساني ديکه چۆن ده کرێت دوژمني کورد بين! کوردانێک که زه جريان چێشتووه و گرتووخانه رۆيشتوون خۆشه ويستي گه لن به ڵام په که که ھه مووي ئه مانه به دوژمن ناودێر ده کات. ئه مانه پێيان قه بوڵ ناکرێت بۆ وێنه ھه ڤاڵاني خۆيان دواي ساڵانێکي زۆر که پێکه وه بوون له سه رره خنه يه کي بچووک ده يکه ن به خائين و ده يکوژن. ئه مه به س له که سێکي ديکتاتۆريدا ده کرێت. بڕوابکه ن په که که ته نانه ت وه ک سيستمه ديکتاتۆره ئاساييه کان که بينراونييه واته زۆر خراپتر له به عس و ئستالينه و جۆرێکي تايبه ته له ديکتاتۆري. ئه مه پێويسته لێکۆڵينه وه ي له سه ربکرێت و له گفتگۆه کاني ئايه نده دا به تێروته سه لي له باره يه وه ده دوێم.

كوردهه واڵ: سپاس که وڵامي پرسياره کانتان دايه وه

گووچلوو: تکايه

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی